در دنیای معاصر، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از پیشرفتهترین و تأثیرگذارترین فناوریها در حال شکلدهی به ابعاد مختلف زندگی بشر است. این فناوری به ویژه در حوزه حقوق و نظام قضایی، پتانسیل بالایی برای تغییر و بهبود فرآیندهای قانونی دارد. هوش مصنوعی حقوقی به مجموعهای از ابزارها و سیستمها اطلاق میشود که با استفاده از الگوریتمهای پیچیده، دادههای بزرگ و یادگیری ماشین، به وکلا، قضات و دیگر فعالان حوزه حقوق کمک میکند تا فرآیندهای حقوقی و قانونی را با سرعت و دقت بیشتری انجام دهند. در این مقاله از شرکت خدمات حقوقی لاوین، به بررسی انواع اپلیکیشنهای هوش مصنوعی حقوقی در ایران، مزایا و معایب آنها و تأثیرات احتمالی بر نظام حقوقی کشور خواهیم پرداخت.
انواع اپلیکیشنهای هوش مصنوعی حقوقی در ایران
1. سیستمهای مشاوره حقوقی آنلاین
این سیستمها به کاربران امکان میدهند تا با وارد کردن سوالات خود، مشاورههای حقوقی فوری و دقیق دریافت کنند. این نوع اپلیکیشنها معمولاً از پایگاههای دادهای شامل قوانین، مقررات و رویههای قضایی استفاده میکنند و با تحلیل اطلاعات، پاسخهای مناسبی ارائه میدهند. به عنوان مثال، اپلیکیشن «وکیل آنلاین» یکی از این سیستمهاست که به کاربران اجازه میدهد تا با وکلا ارتباط برقرار نموده و سوالات خود را مطرح کنند. این سیستمها میتوانند به ویژه برای افرادی که دسترسی به وکیل ندارند یا هزینههای بالای مشاوره را نمیتوانند پرداخت کنند، مفید باشد.
2. ابزارهای تحلیل دادههای قضایی
این ابزارها به تحلیل و بررسی دادههای قضایی پرداخته و الگوهای موجود در پروندههای گذشته را شناسایی میکنند. اطلاعات موجود میتواند به وکلا کمک کند تا استراتژیهای بهتری برای دفاع از موکلین خود انتخاب کنند. این نرم افزارها میتوانند به تحلیل روند پروندهها، پیشبینی نتایج آنها و شناسایی نقاط قوت و ضعف استدلالهای قانونی بپردازند و با تجزیه و تحلیل دادهها الگوهای موفقیت یا عدم موفقیت در پروندههای مشابه را شناسایی کرده و به وکلا کمک کنند تا تصمیمات بهتری اتخاذ کنند.
3. سیستمهای مدیریت پرونده
این سیستمها به وکلا کمک میکنند تا پروندههای خود را به صورت منظم مدیریت کنند. ابزارهای مذکور شامل ویژگیهایی چون زمانبندی جلسات، یادآوری تاریخها، ذخیرهسازی مدارک و پیگیری روند پروندهها هستند. نرمافزارهایی مانند «مدیریت پروندههای حقوقی» به وکلا امکان میدهند تا تمامی اطلاعات مربوط به پروندههای خود را در یک مکان متمرکز داشته باشند. این نوع نرمافزارها میتوانند به کاهش خطاهای انسانی در مدیریت پروندهها کمک کرده و کارایی وکلا را افزایش دهند.
4. نرمافزارهای پیشبینی نتایج قضایی
این نرمافزارها با استفاده از الگوریتمهای خاص، سعی در پیشبینی نتایج احتمالی پروندهها دارند به این صورت که با تحلیل دادهها و مقایسه با شرایط فعلی، به وکلا کمک می کنند تا تصمیمات بهتری اتخاذ کنند و بر اساس دادههای موجود احتمال موفقیت یک پرونده را تخمین میزند. این نوع پیشبینیها میتواند به وکلا کمک کند تا ریسکهای مربوط به پروندهها را بهتر مدیریت کنند.
5. ابزارهای اتوماسیون اسناد قانونی
این ابزارها به کاربران کمک میکنند تا اسناد قانونی را به صورت خودکار تولید کنند. با وارد کردن اطلاعات مورد نیاز، کاربران میتوانند اسنادی مانند قراردادها، دادخواستها و سایر مدارک قانونی را به سرعت تهیه کنند. این نوع ابزارها با کاهش زمان لازم برای تهیه اسناد قانونی، به وکلا اجازه میدهند تا بر روی مسائل مهمتر تمرکز کنند.

مزایا و معایب هوش مصنوعی حقوقی
مزایای هوش مصنوعی حقوقی
1. افزایش سرعت و کارایی: هوش مصنوعی حقوقی میتواند بسیاری از فرآیندهای زمانبر را تسریع و در نتیجه وکلا و قضات قادر خواهند بود زمان بیشتری را صرف موارد مهمتر کنند.
2. دقت بالا: سیستمهای هوش مصنوعی با تحلیل دادههای بزرگ، میتوانند خطاهای انسانی را کاهش دهند و دقت بالاتری در ارائه مشاورهها داشته باشند.
3. دسترسپذیری: با وجود اپلیکیشنهای مشاوره آنلاین، افراد میتوانند به راحتی به خدمات حقوقی دسترسی پیدا کنند، حتی اگر نتوانند هزینههای بالای وکالت را پرداخت کنند.
4. تحلیل دادههای بزرگ: هوش مصنوعی قادر است حجم بالایی از دادهها را در زمان کوتاه تحلیل کند که این امر میتواند به شناسایی الگوها و روندهای جدید در نظام قضایی کمک کند.
5. پیشبینی روندها: با استفاده از الگوریتمهای پیشرفته، هوش مصنوعی میتواند روندهای آینده را پیشبینی کند که این امر برای برنامهریزی استراتژیک در حوزه حقوق بسیار مفید است.
معایب هوش مصنوعی حقوقی
1. عدم توانایی در درک عواطف انسانی: هوش مصنوعی نمیتواند احساسات انسانی را درک کند و بنابراین ممکن است در موارد حساس مانند دعاوی خانوادگی کارایی کمتری داشته باشد.
2. مسائل مربوط به حریم خصوصی: استفاده از هوش مصنوعی حقوقی ممکن است نگرانیهایی درباره حریم خصوصی و امنیت اطلاعات ایجاد کند. اطلاعات حساس ممکن است در معرض خطر قرار گیرد.
3. وابستگی به تکنولوژی: افزایش استفاده از هوش مصنوعی ممکن است منجر به وابستگی بیش از حد وکلا به فناوری شود که ممکن است در صورت بروز مشکلات فنی، چالشهایی ایجاد کند.
4. تبعیض الگوریتمی: الگوریتمهای هوش مصنوعی ممکن است تحت تأثیر دادههای نادرست یا سوگیریهای موجود در دادهها قرار گیرند که منجر به نتایج ناعادلانه شود.
5. مشکلات قانونی: استفاده از هوش مصنوعی در برخی موارد ممکن است با چالشهای قانونی مواجه شود، زیرا قوانین موجود ممکن است نتوانند نیازهای ناشی از فناوریهای نوین را پوشش دهند. همچنین قوانین و رویه های قضایی ثابت نیست و به مقتضای زمان ممکن است تغییر کنند و هوش مصنوعی حقوقی ممکن است توانایی تفکیک قوانین سابق و منسوخ و قوانین جدید را نداشته باشد.
تأثیرات هوش مصنوعی حقوقی بر نظام حقوقی ایران
استفاده از هوش مصنوعی در نظام حقوقی ایران میتواند تأثیرات قابل توجهی داشته باشد:
1. بهبود دسترسی به عدالت: با ارائه خدمات مشاوره آنلاین و اتوماسیون فرآیندهای قانونی، افراد بیشتری قادر خواهند بود تا از خدمات حقوقی بهرهمند شوند.
2. کاهش بار کاری قضات: استفاده از ابزارهای تحلیل دادهها و مدیریت پرونده میتواند بار کاری قضات را کاهش دهد و آنها را قادر سازد تا بر روی مسائل پیچیدهتر تمرکز کنند.
3. تسهیل فرآیندهای قضایی: با افزایش کارایی در مدیریت پروندهها و تهیه اسناد قانونی، فرآیندهای قضایی سریعتر و مؤثرتر خواهد شد.
4. افزایش شفافیت: استفاده از فناوریهای نوین میتواند منجر به افزایش شفافیت در نظام قضایی شود، زیرا دادهها و اطلاعات بیشتری برای عموم قابل دسترسی خواهد بود.

کدام اپلیکیشن هوش مصنوعی حقوقی بهتر است؟
انتخاب بهترین اپلیکیشن هوش مصنوعی حقوقی بستگی به نیازها و شرایط خاص هر فرد یا سازمان دارد. برای مثال، اگر یک وکیل به دنبال ابزاری برای مدیریت پروندهها باشد، نرمافزارهای مدیریت پرونده مانند «مدیریت پروندههای حقوقی» گزینه مناسبی خواهد بود. اما اگر هدف مشاوره فوری باشد، سیستمهایی مانند «وکیل آنلاین» بهترین انتخاب هستند.
معرفی چند هوش مصنوعی حقوقی
1- هوش مصنوعی کلود (Cloud AI) :
این هوش مصنوعی به مجموعهای از خدمات و ابزارهای هوش مصنوعی اطلاق میشود که با هدف سادهسازی فرآیند تحقیقات حقوقی طراحی و ساخته شده است . این خدمات به کاربران این امکان را میدهند که از قابلیتهای هوش مصنوعی بدون نیاز به سرمایهگذاری در سختافزار و نرمافزارهای پیچیده و هزینهبر استفاده کنند. در واقع، هوش مصنوعی کلود به کاربران اجازه میدهد که از قدرت پردازش برای انجام وظایف مختلف مرتبط با هوش مصنوعی بهرهبرداری کنند.
ویژگیها و مزایای هوش مصنوعی کلود:
1. دسترسپذیری آسان: کاربران میتوانند به راحتی به خدمات هوش مصنوعی از هر نقطهای با اتصال اینترنت دسترسی پیدا کنند.
2. مقیاسپذیری: با استفاده از زیرساختهای ابری، سازمانها میتوانند به راحتی منابع محاسباتی را بر اساس نیاز خود افزایش یا کاهش دهند.
3. کاهش هزینهها: به جای خرید و نگهداری سختافزارهای گرانقیمت، کاربران میتوانند از خدمات ابری به صورت پرداخت به میزان استفاده (pay-as-you-go) بهرهبرداری کنند.
4. بروز رسانی و نگهداری آسان: ارائهدهندگان خدمات ابری معمولاً بهروزرسانیهای نرمافزاری و سختافزاری را انجام میدهند، بنابراین کاربران نیازی به نگرانی درباره نگهداری سیستمهای خود ندارند.
5. دستگاههای یادگیری ماشین و تحلیل داده: بسیاری از پلتفرمهای هوش مصنوعی کلود ابزارهایی برای یادگیری ماشین، تحلیل داده و پردازش زبان طبیعی (NLP) ارائه میدهند که به توسعهدهندگان کمک میکند تا مدلهای پیچیده را بسازند و پیادهسازی کنند.
مثالهایی از خدمات هوش مصنوعی کلود:
• Google Cloud AI: مجموعهای از ابزارها و خدمات هوش مصنوعی که شامل یادگیری ماشین، پردازش تصویر، پردازش زبان طبیعی و سایر قابلیتها است.
• Microsoft Azure AI: ارائهدهنده خدمات متنوع هوش مصنوعی شامل مدلهای یادگیری ماشین، تحلیل تصویر و صدا، و ابزارهای توسعه برای ایجاد اپلیکیشنهای هوش مصنوعی.
• Amazon Web Services (AWS) AI: شامل خدمات مختلفی مانند Amazon SageMaker برای ساخت و آموزش مدلهای یادگیری ماشین و دیگر ابزارهای هوش مصنوعی.
کاربردها:
هوش مصنوعی کلود در صنایع مختلف کاربرد دارد، از جمله:
• تحلیل دادهها: کسبوکارها میتوانند از هوش مصنوعی برای تحلیل دادهها و استخراج بینشهای تجاری استفاده کنند.
• خدمات مشتری: استفاده از چتباتها و سیستمهای پاسخگویی خودکار برای بهبود تجربه مشتری.
• پزشکی: تحلیل تصاویر پزشکی و پیشبینی بیماریها با استفاده از الگوریتمهای یادگیری ماشین.
• مالی: شناسایی تقلب و تحلیل ریسک با استفاده از مدلهای پیشرفته.
به طور کلی، هوش مصنوعی کلود یک راهکار کارآمد و مقرونبهصرفه برای بهرهبرداری از فناوریهای پیشرفته هوش مصنوعی است که به سازمانها کمک میکند تا عملکرد خود را بهبود بخشند و نوآوری کنند.

2- هوش مصنوعی “جمینی” (Gemini) :
این هوش مصنوعی یک پروژه و مدل هوش مصنوعی است که توسط شرکت گوگل توسعه یافته است. این پروژه به عنوان جانشینی برای مدلهای قبلی طراحی شده و هدف آن ارائه قابلیتهای پیشرفتهتر در زمینه پردازش زبان طبیعی، یادگیری ماشین و تعامل با کاربران است.
ویژگیها و قابلیتهای هوش مصنوعی Gemini:
1. پردازش زبان طبیعی: جمینی به کاربران این امکان را میدهد که با استفاده از زبان طبیعی با سیستم تعامل کنند و پاسخهای دقیق و منطقی دریافت کنند.
2. تجزیه و تحلیل داده: این مدل قادر است دادهها را تجزیه و تحلیل کند و بینشهای ارزشمندی ارائه دهد که میتواند در تصمیمگیریهای تجاری و علمی مفید باشد.
3. مکالمهای و تعاملی: جمینی به گونهای طراحی شده است که بتواند در مکالمات طولانیتر و پیچیدهتر با کاربران تعامل کند و به سؤالات و درخواستهای مختلف پاسخ دهد.
4. پشتیبانی از چندین زبان: این مدل معمولاً از چندین زبان پشتیبانی میکند، که به کاربران در سرتاسر جهان اجازه میدهد تا از آن استفاده کنند.
5. ادغام با خدمات دیگر گوگل: جمینی میتواند با سایر خدمات و محصولات گوگل مانند جیمیل، گوگل درایو و غیره ادغام شود تا تجربه کاربری بهتری ارائه دهد.
کاربردها:
• خدمات مشتری: استفاده از جمینی برای پاسخگویی به سؤالات مشتریان و ارائه پشتیبانی.
• تولید محتوا: کمک به نویسندگان برای تولید محتوای خلاقانه یا فنی.
• تحلیل دادهها: ارائه بینشهای تحلیلی برای کسبوکارها.
• آموزش و یادگیری: استفاده در پلتفرمهای آموزشی برای کمک به یادگیری دانشآموزان.
هوش مصنوعی جمینی به عنوان یک ابزار قدرتمند در زمینه هوش مصنوعی، توانسته است توجه زیادی را جلب کند و به عنوان یکی از رقبای اصلی دیگر مدلهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT شناخته شود.
3- چت جیپیتی (ChatGPT):
این هوش مصنوعی یک مدل زبان مبتنی بر هوش مصنوعی است که توسط شرکت OpenAI توسعه یافته است. این مدل به گونهای طراحی شده است که قادر به تولید متن طبیعی و پاسخ به سوالات کاربران در زمینههای مختلف باشد. جیپیتی (Generative Pre-trained Transformer) از معماری ترنسفورمر استفاده میکند و به یادگیری عمیق (Deep Learning) متکی است.
ویژگیها و قابلیتهای چت جیپیتی:
1. تولید متن طبیعی: چت جیپیتی میتواند متنهایی با کیفیت بالا و مشابه با نوشتار انسانی تولید کند، از جمله پاسخ به سوالات، داستاننویسی، خلاصهسازی متن و غیره.
2. پاسخ به سوالات: این مدل قادر است به سوالات کاربران در موضوعات مختلف پاسخ دهد و اطلاعات مفیدی ارائه کند.
3. گفتگوهای تعاملی: چت جیپیتی میتواند در گفتگوهای تعاملی شرکت کند و به صورت پیوسته به پرسشها و نظرات کاربران پاسخ دهد.
4. تنوع موضوعات: این ابزار میتواند در موضوعات مختلفی مانند علم، فناوری، تاریخ، هنر، فرهنگ و غیره اطلاعات ارائه دهد.
5. زبانهای مختلف: چت جیپیتی از چندین زبان پشتیبانی میکند و میتواند به زبانهای مختلف با کاربران ارتباط برقرار کند.
کاربردها:
• پشتیبانی مشتری: استفاده در سیستمهای پشتیبانی مشتری برای پاسخ به سوالات متداول.
• آموزش و یادگیری: کمک به دانشآموزان و دانشجویان در یادگیری مفاهیم جدید.
• ایدهپردازی و خلاقیت: کمک به نویسندگان و هنرمندان در تولید ایدههای جدید.
• تحلیل دادهها: کمک در تحلیل متون و دادههای متنی.
چت جیپیتی به عنوان یک ابزار هوش مصنوعی، میتواند در بسیاری از زمینهها مفید واقع شود و به کاربران کمک کند تا اطلاعات مورد نیاز خود را سریعتر و آسانتر بدست آورند.
علاوه بر موارد فوق می توان به اپلیکیشن های دیگری مانند موارد ذیل اشاره کرد:
1. Clio Duo
Clio Duo از جدیدترین فناوری Microsoft Azure OpenAI GPT-4 بهره میبرد و به طور کامل در سیستم مدیریت امور حقوقی یکپارچه شده است.
مزایا:
پاسخها را سریع پیدا کنید: جزئیات کلیدی از اسناد و پروندهها را در عرض چند ثانیه استخراج کنید.
- بر وظایف و مهلتها مسلط بمانید: با پیشنهادات هوشمند، وظایف و مهلتهای مهم را اولویتبندی کنید.
- مدیریت وظایف را بهینه کنید: وظایف، رویدادهای تقویمی ایجاد کرده و زمانهای ورود و یادداشتها را از هر نقطه در پلتفرم مدیریت پرونده Clio اضافه کنید.
- زمان را پیگیری کنید: پیشنهاداتی برای یادداشتها، تماسها و ایمیلهای ثبتنشده دریافت کنید.
- سریعتر پاسخ دهید: ایمیلها و پیامهای متنی تولید شده توسط هوش مصنوعی به شما کمک میکنند تا به سرعت به مشتریان پاسخ دهید.
۲. CoCounsel
CoCounsel یک مدل زبان بزرگ است که توسط OpenAI پشتیبانی میشود. این ابزار هوش مصنوعی یک دستیار حقوقی است که دانش، قابلیت اعتماد و امنیت کافی برای پشتیبانی از حرفه وکالت را دارد.
این برنامه به طور خاص برای امور حقوقی آموزش دیده است. علاوه بر این، CoCounsel از سرورهای اختصاصی برای دسترسی به GPT-4 استفاده میکند، به این معنی که دادههای شما برای “آموزش” مدل به عنوان بخشی از دانش عمومی ارسال نمیشود.
۳. Harvey AI
Harvey AI یک ابزار تحقیقاتی حقوقی مبتنی بر هوش مصنوعی است که از ترکیب انواع مختلف هوش مصنوعی—پردازش زبان طبیعی و یادگیری ماشین—استفاده میکند و به عنوان “هوش مصنوعی حقوقی بیسابقه” معرفی شده است. این ابزار همچون ربات هوش مصنوعی ChatGPT، Harvey AI بر اساس نسخهای از GPT Open.AI ساخته شده است.


